Προσεγγίζοντας το Heavy Metal κοινωνιολογικά

Αν και το Heavy-Metal προήλθε από νέους της εργατικής τάξης των Η.Π.Α. και του Ηνωμένου Βασίλειου, οι νέες κοινωνικοοικονομικές μελέτες έδειξαν μια σχέση μεταξύ του αριθμού των Metal συγκροτημάτων και του πλούτου, καθώς και βιοτικού επιπέδου μιας χώρας. Σύμφωνα με το The Atlantic’s City Lab και το Martin Prosperity Institute, ο αριθμός των Heavy Metal τάσεων σε μια δεδομένη περιοχή σχετίζεται θετικά με την :

1. κατά κεφαλήν οικονομική παραγωγή

2. επίπεδο δημιουργικότητας και επιχειρηματικότητας

3. μερίδιο ενηλίκων που έχουν πτυχία ανώτερης εκπαίδευσης

4. καθώς και συνολικά επίπεδα ανθρώπινης ανάπτυξης, ευεξίας και ικανοποίησης από τη ζωή

Για την έκθεσή τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν ευρέως διαδεδομένο χάρτη που τεκμηριώνει τον αριθμό των Heavy Metal συγκροτημάτων ανά  100.000 άτομα. Το γράφημα προήλθε από την ογκώδη ηλεκτρονική βάση δεδομένων της  «Encyclopaedia Metallum» μαζί με στοιχεία από το World Factbook του C.I.A. HeavyMetal World-Zone

Προφανώς,  αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως η ποσότητα της αγαπημένης μας μουσικής φέρνει πλούτο ή το αντίστροφο! Πρόκειται για συσχετισμούς και  αριθμούς που δεν δηλώνουν συγκεκριμένα μια άμεση αιτία και αποτέλεσμα, αλλά μάλλον τη σχέση μεταξύ αυτών των δύο μεταβλητών . Άλλωστε ένας βασικός κανόνας στατιστικών μελετών είναι πως, “η συσχέτιση δεν ισούται με την αιτία”.

Στον παρακάτω χάρτη αποτυπώνονται οι λιγότερο Metal περιοχές με το πράσινο και γαλάζιο χρώμα. Όσο κιτρινίζει το θέμα, οι τάσεις αυξάνονται, για να κοκκινίσουν στις “αυτοκρατορίες” σήμερα της αγαπημένης μας μουσικής.

Interactive Map of Heavy Metal Bands By Country Per Capita - GIS Lounge

Ας πάρουμε παράδειγμα τον σκοτεινό βορρά. Ο Σουηδός,  Charlotta Mellander του Martin Prosperity Institute, υποστηρίζει ότι : “ο αριθμός των Heavy Metal συγκροτημάτων οφείλεται στις προσπάθειες των σκανδιναβικών κυβερνήσεων να θέσουν υποχρεωτική μουσική εκπαίδευση στα σχολεία, η οποία δημιούργησε μια γενιά νέων ανθρώπων με βαθιά γνώση μουσικής παιδείας ικανούς  να ανταποκριθούν στις τεχνικές απαιτήσεις του Metal.”

Όπως σημειώνει το City Lab, αυτός μπορεί να είναι ο λόγος για τον οποίο οι Σουηδοί έχουν γίνει τόσο καλοί και στην pop μουσική. Μια άλλη εξήγηση προέρχεται από τον συγγραφέα Mark Ames, ο οποίος πιστεύει ότι : “η άνοδος του Metal στη Σκανδιναβία πηγάζει από αντίδραση σε μια «βαθιά καταπιεστική και παραδοσιακά ορθολογική κοινωνία», εκδηλούμενη και με την Metal μουσική, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Νορβηγικό Black Metal ρεύμα”.  Άλλοι όπως, ο Jason Rentfrow, ο Lew Goldberg και ο Dan Levitin διαπίστωσαν ότι : “το να ακολουθείς το Heavy Metal, είναι μια μουσική προτίμηση  που συνήθως εντοπίζεται σε ανθρώπους  με επαναστατικά χαρακτηριστικά.”

Οι ερευνητές Richard Florida και Mellander, συνοψίζουν τα ευρήματά τους λέγοντας: «Αν και το Metal ξεκίνησε ως μουσική  για αποξενωμένους άνδρες της εργατικής τάξης, εντούτοις σήμερα, απολαμβάνει μεγαλύτερη δημοτικότητά σε  πιο προηγμένα, πιο δημοκρατικά και βασισμένα στη γνώση και παιδεία μέρη του κόσμου”, καταλήγοντας  στο συμπέρασμα πως : «ενώ το Metal γεννήθηκε σε δυσαρεστημένες ή περιθωριοποιημένες ομάδες και μέρη, είναι οι πιο προηγμένες και πλούσιες κοινωνίες που διαθέτουν εταιρείες  και μέσα ψυχαγωγίας ως υποδομές για να μπορούν να διαδώσουν νέους ήχους και είδη».

Ο Donald Maguire ανέλυσε 55 ανεξάρτητες μεταβλητές για να προσδιορίσει ποιες σχετίζονται με το σχηματισμό συγκροτημάτων  ώστε να καταλήξει στους «Καθοριστικούς παράγοντες  παραγωγής  Heavy Metal μουσικής»

Η παραγωγή μουσικής Heavy Metal φαίνεται να μειώνεται σε μόλις επτά βασικές μεταβλητές:

1. Το ποσοστό του πληθυσμού που είναι Καθολικός

2. Το ποσοστό του πληθυσμού χωρίς θρησκεία

3. Το γεωγραφικό πλάτος της χώρας

4. Εάν η χώρα έχει νομικό ιστορικό Σκανδιναβίας

5. Ο αριθμός των ετών που η χώρα βρισκόταν υπό μαρξιστική κυριαρχία (από κει ίσως να εξηγείται η φτωχή Metal σκηνή στην πρώην Σοβιετική ένωση και τα Βαλκάνια)

6. Το ποσοστό του πληθυσμού που είναι άνδρες ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών

7. Ο αριθμός των αιθουσών συναυλιών ανά ένα εκατομμύριο άτομα

Ο Maguire δηλώνει επίσης ότι : “όσο πιο μακριά είναι μια χώρα από τον ισημερινό, τόσο περισσότερες μπάντες παράγει”, αλλά δεν μας δίνει μεγάλη εξήγηση για το γιατί, εκτός από το σκεπτικό ότι : “οι ισημερινοί πληθυσμοί είναι πολύ απασχολημένοι με την καταπολέμηση των παρασίτων, των ασθενειών και των κλιματολογικών συνθηκών.”

Swedish metal bands: 15 of the best metal bands from Sweden | Louder

Η Σκανδιναβία είναι η παγκόσμια “πρωτεύουσα” της Ηeavy Μetal μουσικής, με ηγέτες την Φινλανδία και την Σουηδία. Ακολουθούν η Νορβηγία και η Ισλανδία. Η Ισλανδική περίπτωση είναι ενδιαφέρουσα, καθώς, με μόλις 71 συγκροτήματα που απαριθμούνται, η χώρα φαίνεται να μην έχει ιδιαίτερο προσανατολισμό στο Metal. Αλλά ο συνολικός πληθυσμός του νησιού του Βόρειου Ατλαντικού είναι μόλις 313.000. Οι ακόλουθες αποχρώσεις χρώματος, από σκούρο πορτοκαλί έως ανοιχτό κίτρινο, βρίσκονται σχεδόν όλες στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Αυστραλασία. Μια αξιοσημείωτη προσθήκη σε αυτόν τον κατάλογο, είναι το Ισραήλ και οι τρεις χώρες της Λατινικής Αμερικής: Χιλή, Αργεντινή και Ουρουγουάη.

Μερικές ενδιαφέρουσες περιπτώσεις στην Ευρώπη είναι η Πορτογαλία, που είναι πολύ πιο Metal – από την Ιβηρική γειτονική της Ισπανία, με την χώρα μας να είναι ένα συμπαγές νότιο Heavy Metal  προπύργιο  σε μια έτσι και αλλιώς εύθυμη βαλκανική χερσόνησο.

Παπούα, Νέα Γουινέα, Βόρεια Κορέα, Καμπότζη, Αφγανιστάν, Υεμένη και το μεγαλύτερο μέρος της Αφρικής εκτός της βόρειας και νότιας περιφέρειας είναι ανύπαρκτη στον Metal χάρτη. Σύμφωνα με την Εγκυκλοπαίδεια Metallum, δεν υπάρχει ούτε ένα Μetal συγκρότημα σε καμία από αυτές τις χώρες.

Watch Acts Of Resistance, a new music doc about Latin American metal | Louder

Είναι πάντα ενδιαφέρον  να προσεγγίζεις ένα θέμα από την στατιστική και επιστημονική του πλευρά. Κάτι τέτοιο πολλές φορές σου δίνει απαντήσεις για ερωτήματα που δεν είχες σκεφτεί καν.  Η ακαδημαϊκή προσέγγιση της αγαπημένης μας μουσικής δεν είναι πανάκεια, ούτε θα επεξηγήσει όλες τις παραμέτρους του ιδιώματος. Δίνει όμως τροφή για σκέψη και εργαλεία βελτίωσης μιας σκηνής που καλώς ή κακώς αγκαλιάζει μια τεράστια μερίδα κόσμου σε όλον τον πλανήτη και στην χώρα μας.

Η πιο ενδιαφέρουσα παράμετρος των ερευνών, για μένα, ήταν η σύνδεση της ανάπτυξης της σκηνής με την  μουσική παιδεία. Όπως γνωρίζουμε άπαντες, στην χώρα μας τα καλλιτεχνικά μαθήματα και η μουσική, θεωρούνται στην υποχρεωτική εκπαίδευση, «χάσιμο χρόνου» και υποβαθμίζονται διαρκώς. Κανένας κρατικός φορέας δεν χορηγεί πτυχίο στην μοντέρνα μουσική και όργανα, όπως π.χ ηλεκτρική κιθάρα, απομακρύνοντας με αυτόν τον τρόπο τον νέο από την σωστή εκμάθηση μουσικής. Οι υποτροφίες είναι μηδαμινές. Χωρίς να χρειάζεται να αναφέρουμε την πλήρη απουσία κρατικής συμμετοχής στην αγαπημένη μας σκηνή. Μπάντες και μουσικοί παλεύουν μόνοι τους, με μόνο όπλο την αγάπη και το μεράκι.

Όταν ο Edu Falaschi, πρώην τραγουδιστής των ANGRA, παρουσίασε την εκπληκτική συναυλία Temple of Shadows in Concert συνοδεία της Orquestra Bachiana Filarmônica από την πατρίδα του την Βραζιλία, οι δικοί μας Septic Flesh αναγκάζονταν να ξενιτεύονται στο Μεξικό για να παρουσιάσουν κάτι ανάλογο δικό τους. Δεν θα μπορούσε να παρουσιαστεί κάτι τέτοιο στο μέγαρο μουσικής Θεσσαλονίκης ή Αθηνών ή ακόμα και στο Ηρώδειο? Πιθανόν ναι. Θα ήταν πρωτόγνωρο. Αλλά μάλλον οι συνεννοήσεις θα χανόντουσαν κάπου μεταξύ μετάφρασης και γραφειοκρατίας.

Septicflesh - Codex Omega Out Now

Στην Ελλάδα υπάρχει μια πιστή και συμπαγής βάση οπαδών του Heavy Metal, όπως φαίνεται και από τον χάρτη. Παράλληλα αναπτύσσονται όλο και περισσότερες μπάντες ικανές να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην διεθνή Metal σκηνή. Με λίγη περισσότερη συμπαράσταση από το υπουργείο πολιτισμού και την γενική στροφή του υπουργείου παιδείας ως προς την μουσική παιδεία θα συμβάλλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη του αγαπημένου μας ιδιώματος.

Ανάρτηση στην κατηγορία: Άρθρα